Weerstation

Belfeld

Get Adobe Flash player

Noorderlicht

Nature of Jokkmokk
Klik op Webcam 1,2of 3 voor een groter beeld 

noorder licht Webcam 3 noorder licht Webcam 4 noorder licht Webcam 5

WAT IS NOORDERLICHT?

Wat veroorzaakt nu eigenlijk het noorderlicht, aurora borealis?
Het verschijnsel van het noorderlicht hangt samen met uitbarstingen op de zon. Tijdens deze uitbarstingen worden grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal ingeslingerd. Deze enorme stroom geladen deeltjes bestaat vooral uit elektronen en protonen. Binnen 1 à 2 dagen bereiken de deeltjes de aarde. Eenmaal bij de aarde aangekomen worden ze afgebogen. Hier zorgt het aardmagnetisch veld voor. Behalve dat de deeltjes worden afgebogen worden ze bij de noordpool en de zuidpool ook versneld. Door deze versnelling dringen ze met een verhoogde snelheid op ongeveer 100 kilometer boven het aardoppervlak de atmosfeer binnen. De processen die hier plaatsvinden zijn precies dezelfde als in een doodgewone TL-buis.

Door de versnelling ten gevolge van het aardmagnetisch veld hebben de elektronen en protonen namelijk veel energie gekregen. Deze energie kunnen ze door middel van botsingen overdragen op de atomen van moleculen hoog in de atmosfeer.
Het zijn vooral zuurstof- en stikstofatomen die het meest bij deze botsingen worden betrokken. Deze atomen raken na zo’n botsing met bijvoorbeeld een versneld proton in een ‘aangeslagen toestand’. Dat wil zeggen dat een elektron dat normaal gesproken rustig zijn baantjes rondom de kern van het atoom cirkelde, nu ineens meer energie krijgt en in een ander baantje verder van de kern gaat cirkelen. Maar dat houdt het elektron nooit lang vol. Hij wil altijd weer terug naar zijn oude baan. Om daar zijn rondjes te cirkelen heeft het elektron minder energie nodig. De overtollige energie die het elektron heeft, raakt hij kwijt door een foton uit te zenden. Dit foton heeft een karakteristieke kleur die hoort bij die energie.

Een elektron kan maar in een beperkt aantal banen rondom de kern van het atoom cirkelen en dus ook maar een beperkt aantal verschillende fotonen uitzenden. Deze verschillende karakteristieke kleuren zien wij als het noorderlicht. Het rode en groene licht dat wij in Nederland nog wel eens zien, wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door de botsingen met zuurstofatomen. Het zeer fraaie paarse en blauwe licht dat zich vaker rondom de poolcirkel voordoet, wordt veroorzaakt door de botsingen met stikstofmoleculen.

WAARNEMEN NOORDERLICHT
Het noorderlicht kun je alleen waarnemen als aan een aantal voorwaarden is voldaan. De belangrijkste viervoorwaarden voor het kunnen waarnemen van noorderlicht beschrijven we hieronder.
1.Allereerst moeten de zonnevlekken, donkere gebieden op de zon waar vaak uitbarstingen plaatsvinden, recht op deaarde gericht zijn. Alleen dan kunnen de vrijgekomen deeltjes één tot twee dagen later de dampkring binnendringen.
2.Ten tweede moeten de deeltjes in de buurt van de noord- en zuidpool de dampkring binnendringen. Daar is het aardmagnetisch veld namelijk het sterkst.
3.In de derde plaats moeten de verschijnselen zich in de avond of nacht voordoen, zodat het donker genoeg is.
4.Tot slot moet het helder zijn omdat wolken het zicht kunnen ontnemen van het poollicht dat op meer dan 100 kilometer hoogte ontstaat.

VOORSPELLEN NOORDERLICHT
Er zijn geen etrouwbare voorspellingen te geven. Wel is de kans op een herhaling van noorderlicht na circa 26dagen iets groter. De zon draait om zijn as en dan zijn de zonnevlekken, die eerder noorderlicht veroorzaakten opnieuw naar de aarde gericht. Het is echter niet zeker of dan weer een nieuwe uitbarsting zal optreden. Tegenwoordig wordt noorderlicht snel gemeld via de media en het internet en is er van tevoren veel informatie beschikbaar. Zonne-activiteit en zonne-uitbarstingen worden met satellieten gevolgd. Storingen in het radioverkeer of het juist beter doorkomen van FM-zenders kunnen ook een aanwijzing zijn voor mogelijk noorderlicht.